Jumpstarter kiezen: piekstroom, capaciteit en veiligheid

Een jumpstarter is een draagbare accu met startkabels. Is de accu van je auto leeg, dan kun je daarmee vaak zelf weer starten, zonder tweede auto. Maar in de winkel zie je grote getallen: duizenden ampère, tienduizenden mAh. Wat betekenen die, en wat heb je echt nodig? In deze gids lees je hoe je een jumpstarter kiest. Hoe je hem gebruikt, lees je in Accu leeg? Zo gebruik je een jumpstarter of startkabels.

Wat doet een jumpstarter?

Volgens de ANWB levert een jumpstarter een korte, krachtige stroomstoot waarmee de motor start. Daarna laadt de dynamo de accu tijdens het rijden weer op. Je sluit de jumpstarter aan op de 12V-accu van je auto of op de starthulppunten in de motorruimte. Eén persoon kan het doen.

Ook elektrische auto's en (plug-in)hybrides hebben een 12V-accu. Volgens de ANWB kan een jumpstarter daar dus ook nuttig zijn, maar starthulp is niet bij elke auto toegestaan. Kijk daarom altijd eerst in de handleiding van je auto.

Piekstroom en startstroom: het verschil

Op de verpakking staat vaak één groot getal: de piekstroom. Dat is de hoogste stroom die de jumpstarter heel even kan leveren, soms maar een fractie van een seconde. Er bestaat geen vaste testmethode voor piekstroom, dus fabrikanten kunnen dat getal op verschillende manieren meten. Twee apparaten met een heel verschillende piekstroom kunnen in de praktijk vergelijkbaar presteren.

Belangrijker is de startstroom, ook wel aanloopstroom of cranking amps (CA) genoemd. Dat is de stroom die de jumpstarter een paar seconden kan volhouden, en die heb je nodig om de startmotor te laten draaien. Niet elke fabrikant vermeldt dit getal. Staat het er wel, vergelijk dan vooral dat getal.

Kortom: kies niet op het hoogste piekstroomgetal, maar kijk naar de startstroom en naar de motoren waarvoor de fabrikant het apparaat geschikt noemt.

Past hij bij jouw motor?

Veel fabrikanten geven aan tot welke motorinhoud een jumpstarter geschikt is, vaak apart voor benzine en diesel. Let hier goed op:

• Diesel vraagt meer. Een dieselmotor heeft een hogere compressie en heeft daardoor meer startstroom nodig dan een benzinemotor van dezelfde inhoud.
• Grote motoren vragen meer. Hoe groter de motor, hoe meer stroom nodig is.
• Kou vraagt meer. Bij lage temperaturen draait een motor zwaarder en levert een accu minder. In de winter is een ruime marge dus verstandig.

Vergelijk de opgave van de fabrikant met het type motor en de motorinhoud van je auto. Die vind je in het kentekenregistratiebewijs of in de handleiding. Twijfel je tussen twee formaten, kies dan het formaat dat ook geschikt is voor een iets grotere motor dan de jouwe.

Capaciteit: mAh of Wh

De capaciteit vertelt hoeveel energie er in de jumpstarter zit. Een grotere capaciteit betekent meestal dat je vaker kunt starten voordat je hem moet opladen, en dat je er langer een telefoon mee kunt laden. Capaciteit zegt níet of één startpoging lukt. Daarvoor is de startstroom belangrijker.

Fabrikanten noemen de capaciteit in milliampère-uur (mAh) of in wattuur (Wh). Een mAh-getal hangt af van de spanning waarbij het is gemeten, en die verschilt per apparaat. Wattuur is daarom beter onderling te vergelijken. Staat alleen mAh vermeld, vergelijk dan alleen apparaten waarbij de fabrikant dezelfde spanning noemt.

Veiligheid: hierop let je

Volgens de ANWB is een jumpstarter niet slecht voor je auto als je hem goed gebruikt, omdat hij een gecontroleerde stroom levert. Problemen ontstaan vooral door verkeerd aangesloten klemmen of een slecht apparaat. Kies daarom een betrouwbaar merk en lees de gebruiksaanwijzing.

Let bij het kiezen op deze beveiligingen:

• Beveiliging tegen ompolen: waarschuwt of blokkeert als je rood en zwart verkeerd om aansluit.
• Beveiliging tegen kortsluiting: voor als de klemmen elkaar raken.
• Beveiliging tegen overbelasting en oververhitting.
• Een duidelijke indicatie of de klemmen goed zijn aangesloten, bijvoorbeeld met lampjes.
• CE-markering en een Nederlandstalige handleiding.

Sommige jumpstarters geven pas stroom als ze een accuspanning meten. Is de accu helemaal leeg, dan hebben sommige modellen een handmatige stand. Gebruik die alleen precies zoals de handleiding van het apparaat beschrijft, want de beveiliging tegen ompolen werkt dan mogelijk niet.

Let ook op de kabels en klemmen. Stevige klemmen die goed om de pool of het startpunt grijpen, en kabels die lang genoeg zijn om bij de starthulppunten te komen, maken het gebruik een stuk makkelijker.

Extra functies

Veel jumpstarters hebben extra's:

• USB-poorten om je telefoon te laden. Handig als je met pech langs de weg staat.
• Een zaklamp, soms met knipperstand.
• Een ingebouwde compressor om banden op te pompen. Lees ook Bandenspanning controleren en oppompen.

Extra's zijn handig, maar ze maken het apparaat niet beter in starten. Kies eerst op startstroom en veiligheid, en kijk daarna pas naar de extra's.

Bewaren en opladen

De meeste compacte jumpstarters werken met een lithium-ion-accu. Die moet je goed behandelen. De brandweer geeft voor apparaten met zo'n accu onder meer deze tips:

• Gebruik de originele lader of de laadmethode uit de handleiding.
• Bewaar het apparaat niet in de volle zon en niet in extreme kou.
• Laad het apparaat minstens één keer per drie maanden op.
• Is het apparaat gevallen, beschadigd of opgezwollen, gebruik het dan niet meer en lever het in.

Dat geeft een dilemma: een jumpstarter heb je het liefst in de auto, maar in een auto kan het in de zomer erg warm en in de winter erg koud worden. Kijk in de handleiding van het apparaat welk temperatuurbereik de fabrikant opgeeft voor gebruik en opslag. Bewaar hem in ieder geval niet in de zon achter de voorruit. Leg in je agenda vast wanneer je hem moet opladen, zodat hij werkt als je hem nodig hebt.

Jumpstarter of startkabels?

Startkabels zijn eenvoudig, maar je hebt een tweede auto met een goede accu nodig. Een jumpstarter kun je alleen gebruiken, op elk moment. Dat is vooral handig als je vaak alleen rijdt, als je auto veel stilstaat of als je in de winter vroeg weg moet. Lees ook Auto winterklaar maken voor tips om een lege accu te voorkomen.

Jumpstarters vind je in de categorie auto-elektronica. Andere spullen voor onderweg vind je bij pech en veiligheid.

Kort samengevat

• Kijk niet alleen naar de piekstroom. De startstroom en de opgave voor benzine- en dieselmotoren zeggen meer.
• Diesel, een grote motor en kou vragen meer stroom. Neem wat marge.
• Capaciteit bepaalt hoe vaak je kunt starten en laden, niet of één start lukt. Wattuur is beter te vergelijken dan mAh.
• Kies een apparaat met beveiliging tegen ompolen, kortsluiting en oververhitting.
• Bewaar de jumpstarter niet in de zon, laad hem regelmatig op en lees altijd eerst de handleiding van je auto.