Accu leeg? Zo gebruik je een jumpstarter of startkabels

Je stapt in, draait de sleutel om of drukt op de startknop, en er gebeurt bijna niets. Grote kans dat de accu leeg is. Met een jumpstarter of startkabels kun je vaak weer snel op weg. Maar doe je het verkeerd, dan kan de elektronica van je auto beschadigen. In dit artikel lees je hoe je beide veilig gebruikt, waar je op let bij hybride en elektrische auto's en hoe je voorkomt dat je accu opnieuw leegloopt.

Is het echt de accu?

Een lege accu herken je vaak aan een startmotor die traag of helemaal niet draait, of aan lampjes op het dashboard die zwak branden. Bij een hybride kan het zijn dat het signaal "READY" niet verschijnt. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• lampen of andere apparaten die aan zijn blijven staan terwijl de motor uit was;
• veel korte ritjes, waardoor de accu niet volledig bijlaadt;
• lang stilstaan;
• kou, waardoor de accu minder capaciteit heeft;
• slijtage. Volgens de ANWB gaat een accu gemiddeld zo'n drie tot zes jaar mee.

Start de auto ook met hulp niet, dan is er mogelijk meer aan de hand dan een lege accu. Schakel dan een hulpdienst in.

Lees eerst de handleiding van je auto

Dit is de belangrijkste stap. Moderne auto's zitten vol elektronica. Volgens de ANWB kan verkeerd gebruik van startkabels die elektronica beschadigen. De ANWB raadt daarom aan om bij een lege accu de Wegenwacht te bellen. Wil je het toch zelf doen, volg dan de handleiding van je auto.

In de handleiding staat onder meer:

• waar de accu zit. Die is niet altijd bereikbaar. Veel auto's hebben speciale startpunten in de motorruimte;
• waar je de klemmen precies op aansluit, inclusief het massapunt voor de zwarte klem;
• of starthulp bij jouw auto is toegestaan, en hoe.

Hybride of elektrische auto?

Ook volledig elektrische auto's en (plug-in)hybrides hebben naast de grote aandrijfaccu een aparte 12V-accu. Die voedt onder meer de boordelektronica. Is die 12V-accu leeg, dan kan een jumpstarter of starthulp van een andere auto helpen.

Toch is voorzichtigheid nodig. Volgens de ANWB is starthulp niet bij elke elektrische auto toegestaan, en kan de boordelektronica of de accu ernstig beschadigen. Raadpleeg dus altijd eerst de handleiding. Andersom kun je met een elektrische auto vaak géén starthulp geven aan een andere auto. Ook dat staat in de handleiding.

Een jumpstarter of startkabels helpen alleen bij een lege 12V-accu. Is de aandrijfaccu van je elektrische auto leeg, dan is dat een ander probleem.

Let op: volgens de ANWB kan de 12V-accu van een hybride na ongeveer twee à drie weken stilstaan al leeg raken.

Zo gebruik je een jumpstarter

Een jumpstarter is een draagbare, oplaadbare accu met startkabels. Je hebt geen tweede auto nodig en je kunt het alleen. Het werkt in grote lijnen zo:

1. Zet de auto en alle stroomverbruikers uit, zoals verlichting, verwarming en radio.
2. Controleer of de jumpstarter is opgeladen.
3. Sluit de rode klem aan op de pluspool (+) van de accu of op het startpunt voor de plus.
4. Sluit de zwarte klem aan op de minpool (-) of op een massapunt: een ongeverfd metalen deel van de auto. Volg hierbij de handleiding van je auto.
5. Zet de jumpstarter aan, als die een aan-knop heeft, en start de auto.
6. Haal na het starten de klemmen in omgekeerde volgorde los: eerst zwart, dan rood.
7. Laat de motor draaien en zet hem niet meteen weer uit.

Jumpstarters verschillen per model. Lees daarom ook de handleiding van het apparaat, bijvoorbeeld over hoe vaak je achter elkaar een startpoging mag doen. Jumpstarters vind je bij auto-elektronica.

Zo gebruik je startkabels

Voor startkabels heb je een tweede auto met een goede accu nodig.

Voorbereiding

• Zet de auto's dicht bij elkaar, zonder dat ze elkaar raken.
• Zet beide auto's uit.
• Gebruik startkabels met een dikke koperen kern, zeker bij een dieselmotor. Dunne kabels kunnen de hoge startstroom niet aan en worden warm.

Aansluiten

1. Rode kabel: eerst op de pluspool (+) van de helpende auto, daarna op de pluspool van de auto met de lege accu.
2. Zwarte kabel: eerst op de minpool (-) van de helpende auto. Het andere uiteinde gaat bij de auto met de lege accu op de minpool of op een massapunt op het motorblok. Veel handleidingen schrijven een massapunt voor, en niet de accu zelf. Volg wat in jouw handleiding staat.

Starten

3. Start de helpende auto en laat de motor ongeveer vijf minuten draaien, bij voorkeur met een iets hoger toerental. Zet de auto daarvoor in z'n vrij en geef wat gas.
4. Start de auto met de lege accu. Laat de helpende auto daarna nog minstens vijf minuten bijladen.
5. Zet vóór het loskoppelen in beide auto's de achterruitverwarming en de blower aan. Dat helpt volgens de ANWB om de elektronica te beschermen.

Loskoppelen

6. Haal de kabels in omgekeerde volgorde los: eerst de zwarte, dan de rode.
7. Zet de achterruitverwarming en de blower weer uit.

Veiligheid

• Zorg dat de klemmen elkaar niet raken zolang de kabels aan een accu vastzitten.
• Houd kabels uit de buurt van bewegende delen en hete onderdelen in de motorruimte.
• Twijfel je ergens over, stop dan en vraag hulp.

Na het starten: rijden

Een accu die net met hulp is gestart, is nog lang niet vol. De ANWB adviseert om direct een half uur tot drie kwartier te rijden, bij voorkeur over doorgaande wegen en snelwegen. Gebruik in die tijd zo weinig mogelijk stroomverbruikers, zoals verwarming en airco.

Is de accu na een paar dagen opnieuw leeg? Laat dan de accu en het laadsysteem van je auto controleren.

Zo voorkom je een lege accu

• Zet stroomverbruikers uit voordat je uitstapt, zoals verlichting.
• Rijd af en toe een langere rit, zeker als je vooral korte stukjes rijdt.
• Gebruik een druppellader als je auto veel korte ritten maakt of lang stilstaat. Volgens de ANWB is voor een auto die lang stilstaat een paar uur laden per week meestal genoeg.
• Hybride die stilstaat? De ANWB adviseert om minstens één keer per week twintig minuten te rijden.
• Laat je accu testen als je auto moeilijker start, zeker voor de winter. Lees ook Auto winterklaar maken: de complete checklist.
• Houd je jumpstarter geladen. Laad hem op en bewaar hem zoals de handleiding van het apparaat aangeeft, zodat hij werkt als je hem nodig hebt.

Kort samengevat

• Lees altijd eerst de handleiding van je auto: daar staan de startpunten, het massapunt en of starthulp is toegestaan.
• Jumpstarter: rood op plus, zwart op min of massa, starten, en daarna in omgekeerde volgorde loskoppelen.
• Startkabels: eerst rood, dan zwart; loskoppelen in omgekeerde volgorde, met achterruitverwarming en blower aan.
• Hybride en elektrische auto's hebben een 12V-accu, maar starthulp is niet altijd toegestaan.
• Rijd na het starten een half uur tot drie kwartier, en laat de accu testen als hij vaker leeg is.