Auto polijsten en waxen: zo doe je het zonder schade

Een glanzende auto ziet er niet alleen mooi uit, de lak is ook beter beschermd tegen vuil en weersinvloeden. Polijsten en waxen worden vaak in één adem genoemd, maar het zijn twee verschillende dingen. Polijsten haalt een heel dun laagje lak weg, waxen legt er juist een beschermlaag op. Wie het verschil kent en rustig te werk gaat, voorkomt schade. In dit artikel lees je wanneer je polijst, welke wax bij je past en hoe je stap voor stap werkt.

Polijsten en waxen: het verschil

Polijsten

Bij polijsten schuur je een zeer dun laagje van de bovenste laklaag af. Volgens de ANWB verwijder je zo oppervlakkige krasjes en krijgt de lak zijn glans terug. Denk aan de fijne, cirkelvormige krasjes die je in fel zonlicht ziet, vaak ontstaan door wassen met een vuile spons of in een wasstraat.

Omdat je bij polijsten lak weghaalt, kun je het niet onbeperkt herhalen. De bovenste, blanke laklaag op een moderne auto is maar enkele tientallen micrometers dik. Wie te vaak of te agressief polijst, kan erdoorheen gaan.

Waxen

Autowax legt een dunne, waterafstotende laag op de lak. Volgens de ANWB hechten vuil, water, pekel en vogelpoep daardoor minder snel, en krijgt de lak een diepere glans. Wax kan lichte krasjes tijdelijk minder zichtbaar maken, maar diepe krassen verdwijnen er niet mee. Daarvoor is polijsten of professioneel lakherstel nodig.

Polijsten, waxen of allebei?

Kijk eerst goed naar je lak, bij voorkeur in fel licht. Zie je vooral doffe plekken en fijne krasjes, dan kan polijsten helpen. Is de lak in goede staat en wil je hem vooral beschermen, dan is waxen genoeg. Voel je met je nagel een kras haken, dan is hij waarschijnlijk te diep om weg te polijsten. Laat dat beoordelen door een specialist.

Voorbereiding: begin met een schone auto

Polijsten of waxen op een vuile auto is de snelste manier om krassen te maken. Zand en vuil worden dan over de lak gewreven. Begin daarom altijd met een grondige wasbeurt. Lees hoe je dat zonder krassen doet in Auto zelf wassen: stappenplan zonder krassen.

Nog een paar voorbereidingen:

• Werk in de schaduw en op koele lak. In de zon droogt het middel volgens de ANWB snel op, met een slecht resultaat.
• Voel aan de lak. Voelt de lak na het wassen nog ruw aan, dan zit er vastgehecht vuil op. Volgens de ANWB kun je dan eventueel een kleiproduct gebruiken voor een gladder startpunt.
• Plak randen en kunststof af. Gebruik afplaktape op rubberen strips, ongelakte kunststof delen en scherpe randen.

Polijsten: stap voor stap

Machine of met de hand?

Met de hand polijsten kan voor een klein plekje, maar voor een hele auto gebruiken de meeste mensen een polijstmachine. Er zijn grofweg twee soorten:

• Excentrische machine (dual action): de pad draait en maakt tegelijk een slingerende beweging. Dat geeft minder wrijving en warmte. Het Britse autoplatform Hagerty raadt dit type aan voor beginners.
• Roterende machine: de pad draait alleen rond. Dat werkt sneller, maar geeft meer warmte. Volgens Hagerty kan die warmte de lak verbranden of er zelfs doorheen gaan als je de machine niet in beweging houdt. Dit type vraagt ervaring.

Zo pak je het aan

1. Begin op een onopvallende plek. Probeer de combinatie van pad en middel eerst op een klein stukje, bijvoorbeeld laag op een portier. Zo zie je wat het resultaat is voordat je de hele auto doet.
2. Breng een beetje polijstmiddel aan op de pad. Gebruik niet te veel: meer middel geeft geen beter resultaat.
3. Werk in kleine vakken. Behandel steeds een klein deel, zodat het middel niet te vroeg opdroogt.
4. Beweeg rustig en overlappend. De ANWB adviseert kleine, overlappende cirkelbewegingen, en ook van links naar rechts en van boven naar beneden te werken.
5. Druk niet te hard. Laat de machine het werk doen.
6. Veeg het vak schoon met een zachte microvezeldoek en bekijk het resultaat in goed licht.

Hier ontstaat de meeste schade

• Randen en ribbels: op hoeken en randen is de lak volgens Hagerty meestal het dunst. Sla ze over of plak ze af.
• Te lang op één plek: blijf altijd in beweging, vooral met een roterende machine.
• Te grof middel: begin met het mildste middel en de zachtste pad. Ga alleen grover als het echt nodig is.
• Oudere auto's: klassiekers zijn vaak gespoten zonder blanke laag en de lak kan dun zijn. Volgens Hagerty beperkt dat flink wat je met polijsten kunt bereiken. Laat een specialist meekijken bij een oude of overgespoten auto.

Na het polijsten beschermen

Polijsten haalt ook de bestaande beschermlaag weg. De ANWB adviseert daarom om na het polijsten een lakverzegeling aan te brengen en daarna na te wrijven met een droge, schone doek. Je kunt ook kiezen voor wax, zoals hieronder beschreven.

Waxen: welke wax past bij jou?

De ANWB onderscheidt verschillende soorten wax:

• Vaste wax (pasta): vaak op basis van carnaubawas. Geeft een diepe, warme glans, maar kost meer tijd en oefening.
• Vloeibare wax: makkelijker aan te brengen en sneller uit te poetsen. Een goed compromis voor de meeste automobilisten.
• Spraywax: de snelste en makkelijkste optie, geschikt voor tussendoor en voor beginners. De bescherming houdt korter aan.
• Keramische wax: bevat synthetische stoffen voor sterkere en langere bescherming. Ervaring met poetsen is daarbij een pluspunt.
• Zwarte wax: voor donkere auto's, met kleurpigmenten die lichte krasjes minder zichtbaar maken.

Volgens de ANWB kiezen beginners het best voor spraywax of vloeibare wax.

Waxen: stap voor stap

1. Was en droog de auto. Wax nooit op een vuile auto. Werk in de schaduw en op koele lak.
2. Breng een dunne laag aan. Gebruik het hulpmiddel dat op de verpakking staat, zoals een applicatorspons of een zachte doek. Een dunne laag werkt beter dan een dikke.
3. Werk in kleine delen, bijvoorbeeld een halve deur tegelijk, met lichte druk.
4. Laat kort drogen tot er een doffe waas ontstaat. Hoe lang dat duurt, staat op de verpakking.
5. Poets uit met een schone, droge microvezeldoek. Draai de doek regelmatig om.

De ANWB raadt aan om de auto daarna niet binnen 24 uur te wassen.

Hoe vaak?

Volgens de ANWB breng je vaste of vloeibare wax ongeveer elke twee tot drie maanden aan. Spraywax kun je na elke wasbeurt gebruiken. Keramische wax kan langer meegaan. Polijsten doe je alleen als het nodig is, niet als vast onderhoud.

Zelf doen of laten doen?

Waxen is goed zelf te doen. Polijsten met een machine vraagt meer oefening. Twijfel je, laat het dan doen door een poetsbedrijf of autobedrijf. Zij kunnen ook beoordelen hoe dik de lak nog is.

Polijstmiddelen, wax en microvezeldoeken vind je in de categorie schoonmaken en detailing. Wil je ook de binnenkant aanpakken, lees dan Auto-interieur schoonmaken.

Kort samengevat

• Polijsten haalt fijne krasjes weg door een heel dun laagje lak af te schuren. Doe het dus niet vaker dan nodig.
• Waxen beschermt de lak en geeft glans, maar haalt geen diepe krassen weg.
• Begin altijd met een schone auto, werk in de schaduw en in kleine vakken.
• Kies als beginner een excentrische machine, sla randen over en blijf in beweging.
• Bescherm de lak na het polijsten met een verzegeling of wax.